Zorg en onderwijs

Binnen Zorg en Onderwijs zijn de krachten van meerdere disciplines gebundeld. Samen bieden zij advies, onderzoek en begeleiding op het gebied van leren en opvoeding. Het komt geregeld voor dat er zorgen zijn over de ontwikkeling van een kind. Bijvoorbeeld wanneer het kind buikpijn heeft voor het naar school gaan, ruzie heeft met klasgenoten of moeite heeft met leren. Daarnaast kan een kind zich anders gedragen, anders voelen dan zijn of haar leeftijdsgenoten.
Onze doelstelling is om kinderen vaardig te maken in hun eigen omgeving. Door het combineren van zorg en onderwijs bieden wij passende begeleiding op maat. Wij zijn gespecialiseerd in leer- en gedragsproblemen. Vaak zijn deze gerelateerd aan het functioneren op school. Hoogbegaafdheid valt ook onder onze expertise.

Hoogbegaafdheid

In Zorg en Onderwijs is er ruime ervaring op het gebied van hoogbegaafdheid. Bij het bieden van begeleiding coachen we het kind hoe om te gaan met de wereld om zich heen, maar ook zeer zeker: Hoe werkt het bij mijzelf? Wat betekent het om hoogbegaafd te zijn? Wanneer wij behandeling bieden, zijn wij meer in het psychologische aspect van hoogbegaafdheid aan het werken. Wij gaan dan aan de slag met bijvoorbeeld het reduceren van angst, het reguleren van boosheid of met de aanpak van denkproblemen. Wij werken hierbij samen met L. Ahlers.

Drie soorten onderzoek

Zorg en Onderwijs biedt drie soorten onderzoek aan:

  • In kaart brengen executieve functies
  • In kaart brengen stimulerende en belemmerende factoren op diverse gebieden
  • Intelligentie onderzoek

Uitleg executieve functies

Je gebruikt elke dag jouw executieve functies, vaak zonder dat je je ervan bewust bent. Executieve functies zijn al die regelfuncties van de hersenen die belangrijk zijn voor het realiseren van doelgericht en aangepast gedrag. Alle executieve functies of vaardigheden hebben een controlerende en aansturende functies. We bepalen met deze functies het doel van ons handelen en gedrag, de afleidende factoren schakelen we uit, de volgorde van handelingen plannen we, de taken die daarvoor nodig zijn voeren we uit en als laatste controleren we het effect, waarbij we ook nog eens rekening houden met mogelijke toekomstige effecten.
We reguleren er motivatie, emoties en alertheid mee en laten ervaringen meespelen bij de verwachtingen over en beslissen voor de toekomst. Kinderen verschillen in hoe sterk ze zijn in de verschillende executieve functies. Waar het ene kind bijvoorbeeld goed op zijn beurt kan wachten (inhibitie) is een ander kind sterk in het plannen van zijn of haar werk (planning/prioritering).
Gaandeweg je leven krijg je niet steeds meer executieve functies, maar wordt de capaciteit en integratie van de aanwezige functies versterkt. Dit is een langdurig proces en gaat hand in hand met de ontwikkeling van de hersenen.

Executieve functies zijn lastig eenduidig te omschrijven. Dawson en Guare (2009) beschrijven 11 vaardigheden die ze tot executieve functies rekenen:

  • Reactie of respons inhibitie: nadenken voordat je handelt
  • Werkgeheugen: het vasthouden van informatie tijdens het uitvoeren van complexe taken
  • Emotieregulatie: emoties reguleren, zodat het doel bereikt kan worden
  • Volgehouden aandacht: aandacht vasthouden ondanks afleiding, vermoeidheid of verveling
  • Taakinitiatie: het op tijd beginnen aan een taak waarbij op efficiënte wijze wordt gehandeld
  • Planning/prioritering: een plan bedenken om je doel te bereiken waarbij onderscheid wordt gemaakt in wat belangrijk en niet belangrijk is
  • Organisatie: het ordenen van zaken op systematische wijze
  • Timemanagement: het bereiken van je doel binnen een gestelde tijd
  • Doelgericht doorzettingsvermogen: het vermogen om een doel te formuleren en dit te realiseren zonder dat je wordt afgeschrikt door bijvoorbeeld andere behoeften of tegengestelde belangen
  • Flexibiliteit: de mate waarin je in staat bent om jezelf aan te passen aan veranderende omstandigheden
  • Metacognitie: het overzien van situaties en het vermogen om je gedrag te evalueren

Dawson, P. & Guare, R. (2009). Slim maar… Help kinderen hun talenten benutten door hun executieve functies te versterken. Amsterdam: Hogrefe Uitgevers.